De jongvolwassene die overal aanklopte voor een woning – tot hij zich gehoord en gezien voelde  

 

 

 

‘Abdou presenteerde zich zelfstandiger dan hij was’, vertelt Marijke. ‘Hij was al eerder in behandeling geweest bij HVO Querido en leek op papier redelijk stabiel. In de praktijk bleek hij kwetsbaar, onzeker en regelmatig ontregeld.’

 

Vluchtig in contact

Het valt niet mee om de vinger te leggen op het onderliggende probleem als hij bij HVO Querido in beeld komt. ‘Hij kwam net uit een klinische opname en probeerde medicatie af te bouwen, ondanks zijn psychotische gevoeligheid na lachgasgebruik. Hij was vluchtig in contact. Dakloosheid zorgt er bovendien voor dat iemand in de overleefstand staat,’ legt Marijke uit, ‘en dat maakt het lastiger om wederzijds vertrouwen op te bouwen.’

 

Omdat hij voor zijn idee niet snel genoeg de juiste hulp krijgt, begint hij na zijn aanmelding met “shoppen” bij andere organisaties. Hij doet dat op een dwingende manier, vertelt Marijke. ‘Dan belde hij de CT (Centrale Toegang) dat hij recht had op goede begeleiding. Wat waar was, want er was een beschikking afgegeven. Voor hem was het dus onbegrijpelijk dat hij moest wachten op een woonplek.’

 

Oplopende spanning

Uiteindelijk vraagt Abdou zelf een PGB aan om via een andere organisatie een woonplek te bemachtigen. ‘Alleen was die organisatie niet gecontracteerd door de gemeente. Het buurtteam vroeg zich af wat hier eigenlijk gaande was, want die had hem eerder juist naar CT verwezen om een Beschermd Verblijf-beschikking te krijgen. Wij vertrouwden de organisatie niet die Abdou verleidde met prachtige voorstellen. Bovendien zou het traject bij ons eindigen als hij daar startte.’

 

Het buurtteam, de persoonlijk begeleider en Marijke besluiten een multidisciplinair overleg (MDO) te organiseren met een vriend van Abdou erbij. ‘Die vriend hielp hem altijd als de spanning hoog opliep. Want op zulke momenten kon Abdou zo twintig emotionele, nare appjes per dag naar begeleiders sturen. Daarmee gooide hij zijn eigen glazen in.’

 

Alle zeilen bijzetten

Het overleg loopt uit op een fiasco. ‘Dat lag in mijn ogen aan de organisatie en de zorgaanbieder, die zelfs intimiderend overkwam. Ik heb er een melding van gedaan bij het Landelijk Meldpunt Zorg’, verzucht Marijke.

Na dit incident loopt de werkrelatie tussen Abdou en de persoonlijk begeleider vast. In overleg met hem vliegt Marijke haar collega Diede in, ook persoonlijk begeleider. ‘Diede heeft een nieuwe opstart gemaakt. Zij heeft hem overal in meegenomen en liet hem zelf beslissen. Maar ze legde telkens duidelijk uit wat de gevolgen waren als hij bleef shoppen bij andere organisaties. Ze legde uit dat hij via ons op lange termijn een plek op zijn eigen naam kon huren, wat een duurzamere oplossing is.’

 

Het klinkt alsof het allemaal opeens gemakkelijk verliep, maar Diede moest alle zeilen bijzetten. ‘We wisten: als we hem kwijtraken, komt hij als een boemerang weer ergens terug in de zorg.’

 

Goedkeuring van de veldtafel

Abdou had een beschikking voor een 24-uursvoorziening; toch overwegen Diede en Marijke om een omslagwoning voor hem aan te vragen. ‘Dat is niet per se wat de veldtafel op papier zou goedkeuren. Hij was namelijk geïndiceerd voor Beschermd Verblijf vanwege het risico dat hij zichzelf weer sociaal zou isoleren en niet medicatietrouw zou zijn. Wij zagen het wél zitten: hij ging netjes naar de ggz, zijn financiën waren op orde en hij stond open voor begeleiding.’ Vanuit deze “housing first”-gedachte bespreekt HVO Querido met de veldtafel om dat toch te proberen.

 

Het lukt om Abdou naar een passende omslagwoning te begeleiden. Marijke: ‘Het is een succes geworden, omdat we continu konden meebewegen en maatwerk leveren. Dat kan met individuele wachtlijstbegeleiding.’

 

Gezien en gehoord voelen

‘Als wij hem minder intensief hadden kunnen begeleiden, hadden we hem onderweg wel tien keer kwijt kunnen raken. Wat ook een keer gebeurde, want hij stond op een wachtlijst, verdween uit beeld, HVO Querido sloot de casus af en toen… popte hij toch weer op. Eigenlijk moest hij toen opnieuw opstarten, maar omdat hij binnen de wettelijke termijn van zes maanden weer in beeld kwam, konden we hem op de oude wachtlijstdatum houden en kon hij sneller door.’

 

De wisseling van begeleider was een goede stap, evalueert Marijke. ‘Niet omdat die het niet goed deed, maar soms matcht het niet zo lekker en dan schakelen we binnen het team.’

De nieuwe begeleider Diede zette in op de eigen kracht van de jongvolwassene, plaatste zijn wensen op de voorgrond en vroeg wat hij daarvoor nodig heeft. ‘En ze is goed in motiverende gespreksvoering. Hij heeft zich daardoor erg gezien en gehoord gevoeld.’

 

Schakelen en ontladen

‘Verder moet je accepteren dat een jongvolwassene soms terugvalt’, stelt Marijke vast.  ‘Dat gebeurt gewoon. Het zijn oude overlevingsstrategieën waardoor cliënten soms destructief gedrag laten zien. Je moet ook niet zakelijk reageren op bijvoorbeeld te laat komen, maar onderzoeken waardoor dat komt. Hebben ze geen geld voor het openbaar vervoer, konden ze nergens slapen die nacht? Je moet een beetje schakelen.’

 

Hoewel soms eveneens duidelijkheid nodig is. Marijke: ‘Als hij weer grensoverschrijdende appjes stuurde naar de wachtlijstbegeleider, hield ik weer een waarschuwingsgesprek. Dan had hij altijd spijt.’

 

De moeite die hij had om zijn ongeduld de baas te zijn, losten ze op met een afspraak om op vaste tijden te bellen. ‘Dat hielp ontladen. Die vriend hielp daarnaast ook als buffer op zulke momenten.’

 

Kiezen voor elkaar

Waar anderen het spannend vinden om eerst in te zetten op een woonplek, vinden Marijke en Diede dat dit op de eerste plek moet staan om verder te kunnen. ‘Daar lag zijn wens. Hij had al bij drie verschillende voorzieningen op de wachtlijst gestaan, maar wij zijn gaan kijken wat nou echt bij hem paste.’

 

‘De omslagwoning had zijn voorkeur, dus wij hebben hem een tijdlang gemonitord om te kijken of hij daar stabiel genoeg voor was.’ En? ‘Hij woont er nog steeds.’ Ze besluit trots: ‘Door de individuele aanpak koos hij echt voor dit traject bij HVO Querido en wij kozen voor hem. Daardoor is het een megasuccesvolle casus geworden.’

 

*Abdou’s naam is om redenen van privacy gefingeerd